Wet DBA 2025: zekerheid zonder frictie

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst de Wet DBA actief. Geen papieren werkelijkheid meer, maar een beoordeling van de praktijk: hoe is het werk georganiseerd, hoeveel sturing is er, hoe is de professional ingebed in het team? Voor iedereen die in audit, control, risk en compliance met zelfstandigen werkt, is dat merkbaar. De vraag is niet langer of je een modelovereenkomst kunt overleggen, maar of de feiten op de werkvloer passen bij zelfstandigheid. Dat klinkt streng, maar het biedt ook helderheid. Wie zijn keuzes zorgvuldig onderbouwt en vastlegt, hoeft niet te schrikken van een controle.

Wat de Wet DBA in de praktijk vraagt

De kern van de Wet DBA is simpel: wie feitelijk als werknemer werkt, hoort in loondienst. Het label op het contract is minder relevant dan de manier waarop de samenwerking is ingericht. Daarom kijkt de Belastingdienst naar onder andere naar gezag, inbedding, vervangbaarheid en ondernemersrisico. Wie dagelijks meedraait in een vast rooster, werkt met bedrijfsapparatuur, inhoudelijk wordt aangestuurd en zelf geen enkel ondernemingsrisico draagt, werkt in de ogen van de wet waarschijnlijk niet zelfstandig. Andersom geldt ook: wie resultaatverplichtingen heeft, eigen keuzes maakt, zich kan laten vervangen, zich presenteert als een ondernemer en zichtbare ondernemersrisico’s draagt, staat doorgaans steviger als zelfstandige. Daartussen zit een groot grijs gebied.

Van grijs gebied naar heldere keuze

Veel organisaties herkennen het “grijze gebied” tussen zzp en loondienst. Het verdwijnt niet door een extra clausule. Het verdwijnt als je de inhoud van het werk en de inrichting van de samenwerking op één lijn brengt met de gekozen contractvorm. Dat vraagt om een heldere afweging met concrete argumenten, consequente uitvoering in de praktijk en een dossier dat het verhaal vertelt. Teams gaan hierdoor beter functioneren, omdat het voor professionals eerlijker en volwassener voelt. Voor opdrachtgevers levert het rust en voorspelbaarheid op.

Ferocia & wet DBA

Bij Ferocia vertalen we de Wet DBA naar een helder, toetsbaar afwegingsproces: van intake en analyse tot dossiervorming en contractering. Dat proces is tijdens een bedrijfsbezoek door de Belastingdienst volledig doorgenomen en passend bevonden bij hun toetsingskader. Dat geeft rust. Opdrachtgevers behouden grip op capaciteit en compliance, zzp’ers leveren met vakmanschap waarde terwijl het DBA-risico wordt geminimaliseerd, en wij borgen structureel kwaliteit en zorgvuldigheid. Per opdracht bepalen we op basis van doel en aard van het werk of inzet via zzp of loondienst passend is; denk aan afgebakend resultaat versus structurele capaciteit, ervaring en inzet van kennis en kunde, wijze van belonen, ondernemerschap in presentatie, sturingsverhoudingen, kwaliteitsbewaking en ruimte om werkzaamheden buiten scope te weigeren. Die uitkomst bepaalt niet alleen de contractvorm, maar ook de praktische inrichting van de samenwerking, zodat een nette modelovereenkomst niet alsnog onderuitgaat in de dagelijkse realiteit.

Hoe Ferocia afweegt en borgt

Omdat we zowel met zzp’ers als met professionals in loondienst werken, is een robuust en transparant proces essentieel. Bij iedere nieuwe opdracht voeren we een DBA-scan uit. We toetsen op de bekende pijlers: gezagsverhouding, inbedding in de organisatie, vervangbaarheid, mate van ondernemersrisico, duur en exclusiviteit van de inzet. Dat doen we in gewone taal en met voorbeelden, zodat iedereen begrijpt wat de uitkomst betekent. De overwegingen leggen we vast in een afwegingsdocument. Dat document bevat de argumenten vóór en tegen zelfstandigheid, beschrijft de gekozen maatregelen om risico’s te beperken en maakt zichtbaar waarom we samen voor zzp of loondienst kiezen. Hiermee ontstaat een auditabel dossier dat ook maanden later nog uitlegt waarom een keuze logisch en juist was. Daarbij checken we elke drie maanden of de uitgangspunten ook daadwerkelijk nog zo in de praktijk worden toegepast.

Valt de keuze op zzp, dan vertalen we de afweging naar de praktijk. We formuleren resultaten in plaats van taken, plannen reviewmomenten in plaats van dagelijkse sturing, maken duidelijke afspraken over bereikbaarheid en aanwezigheid, en bevorderen waar mogelijk het gebruik van eigen middelen. Zo blijft de samenwerking wendbaar en blijft het karakter van zelfstandigheid overeind. Valt de keuze op loondienst, dan schakelen we zonder ruis over en zorgen we dat de professional moeiteloos door kan werken, met behoud van motivatie en waarde voor de opdrachtgever.

Onze tijdelijke loondienstverband oplossing: zekerheid zonder verlies van waarde

Soms is loondienst eenvoudigweg de juiste route. In die situaties bieden we een heldere loondienstconstructie die zekerheid biedt zonder de professional tekort te doen. De arbeidsovereenkomst loopt via Ferocia onder de ABU-cao; pensioenopbouw vindt plaats bij StiPP. Het beloningsmodel is transparant: 85% van het tarief wordt besteed aan de professional en 15% bestemd voor Ferocia. Hiermee betalen wij eventuele begeleiding, loonadministratie en een stukje marge.

En we regelen de praktische zaken, van vergoedingen tot tooling zodat iedereen zich kan richten op de inhoud. Voor opdrachtgevers betekent dit continuïteit, compliance en één aanspreekpunt. Voor professionals betekent het, erkenning van hun waarde, met de zekerheid die past bij de feitelijke werkrelatie.

Wat dit oplevert voor opdrachtgevers

De DBA-vraag is geen juridisch voetnootje, maar raakt aan risicomanagement en bedrijfsvoering. Onzekere constructies kosten tijd en energie en kunnen leiden tot naheffingen, premies en reputatierisico. Door aan de voorkant goed te wegen, vast te leggen en uit te voeren, voorkom je verrassingen. Organisaties die met Ferocia werken, krijgen grip op de volledige keten: van intake en risicoanalyse tot contractering en dossiervorming. Bestaande inhuur kunnen we herbeoordelen, zodat zichtbaar wordt waar zelfstandigheid goed gaat en waar bijsturing nodig is. Waar nodig begeleiden we de overstap naar loondienst zonder kennisverlies of frictie met het team. Zo blijft de operatie draaien, terwijl de compliance op orde is.

Belangrijk is dat we dit samen doen. Het is geen trucje dat je als bemiddelaar “even” voor een opdrachtgever oplost. Het gaat om gedrag in de praktijk. Daarom betrekken we opdrachtgevers, teamleads en professionals bij de inrichting van de samenwerking. We spreken af wat we doen en we doen wat we afspreken. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is precies waardoor een dossier klopt wanneer er later vragen over komen.

Wat dit betekent voor zzp’ers

De meeste zelfstandigen in ons vak kiezen voor het zzp-schap uit overtuiging. Ze willen autonomie in aanpak, variatie in opdrachten en een duidelijke link tussen resultaat en beloning. Dat kan uitstekend binnen de huidige regels, mits je het consequent en eerlijk organiseert. Bij Ferocia start dat met een heldere opdrachtformulering: wat is het resultaat, hoe toets je kwaliteit en welke vrijheid is er in de uitvoering? Vervolgens borgen we in de dagelijkse praktijk dat die vrijheid er ook echt is. Denk aan eigen planning, het voorkomen van standaard roosters, het terugdringen van micromanagement en het stimuleren van werken met eigen middelen. Waar dat niet kan, bijvoorbeeld bij strenge security-eisen  leggen we uit waarom, en zoeken we naar alternatieven die het zelfstandige karakter helpen behouden.

Transparantie richting opdrachtgever hoort daarbij. We leggen uit dat zelfstandigheid iets anders is dan “geen gedoe met HR”, maar dat het vraagt om anders organiseren. In ruil daarvoor krijgt de opdrachtgever vaak meer snelheid en betere resultaten, omdat professionals eigenaarschap voelen en verantwoordelijkheid nemen voor het afgesproken resultaat. En als de feiten bij aanvang of gaandeweg toch richting loondienst wijzen, dan is er geen drama, maar een duidelijke route naar een passende arbeidsovereenkomst. Zo blijft de samenwerking stabiel, eerlijk en toekomstbestendig.

Conclusie en uitnodiging

De handhaving van de Wet DBA is geen belemmering, maar een kans om samenwerking professioneel en toekomstbestendig te organiseren. Echte zelfstandigheid blijft mogelijk, wanneer je keuzes onderbouwt en de praktijk daarop inricht. En als loondienst de juiste weg is, dan regel je dat met zekerheid, transparantie en behoud van waarde. Ferocia helpt opdrachtgevers en zzp’ers bij die afweging, borgt de gekozen route en biedt een passende oplossing wanneer loondienst nodig is. Dat doen we niet alleen netjes op papier, maar bewezen in de praktijk en bevestigd tijdens het bedrijfsbezoek van de Belastingdienst.

Wil je je huidige inzet laten toetsen, twijfel je over de juiste contractvorm of wil je overstappen zonder gedoe? Neem contact op met Ferocia. We wegen mee, we leggen vast en we zorgen dat je morgen met een gerust hart verder werkt. Met duidelijkheid, zekerheid en keuzevrijheid.